Tasarım; En İyiyi İnşa Etmek! 2
Erman Aktan | Yazılım
Şimdiye kadar, sitede hep kullanıcıların gördüğü kısımla ilgilendik. Peki ya sizin göreceğiniz 'madalyonun arka yüzü' ? Ziyaretçiler hiçbir zaman, sitenizin tarayıcılarla muhatab olan 'kod' sistemini görmezler (Tabii ki istemedikleri sürece). Onun yerine, bu kodların okunmuş, düzenlenmiş ve görsel olarak işlenmiş 'makyajlı' halini görürler. Fakat makyajlanması gereken kodlar düzenli ve olması gerektiği gibi değilse, tarayıcılar makyajlamayı yapmak için uzunca bir süre uğraşacaktır. Bu da sayfaların geç açılması demektir. Sayfaların geç açılması demek ise, daha sıkıcı bir ziyeret ve daha az ziyaretçi demektir.
Bu hatayı önlemek için, kod sistemini iyi bir şekilde organize etmeniz gerekir. Korkmayın, bu o kadar da zor bir iş değil (Ben bile yapabiliyorum... Düşünün artık!). Kodları yazarken dikkat etmeniz gereken en büyük unsur sadelik olmalıdır. Sade ve anlaşılabilir bir kod sistemi hem sizin hem de ziyaretçilerin baş ağrısı çekmesini önleyecektir. Daha sonra kodun boyutu ve doğru kullanımı gelir.
- Sade olun! Gereksiz yere ayraçlar, grafikler, formlar, ekstra dosyalar (Flash, film, ses vb...) ve interaktif içerikler kullanmayın. Unutmayın, sadeliğin gücüne hiçbir karmaşa sahip olamaz!
- Mümkün olduğunca küçük boyutlarla çalışın... Kodunuzun uzunluğu değil, boyutu önemlidir! Kod sistemindeki boşlukları ve gereksiz satırları temizleyerek önemli ölçüde yer açabilirsiniz!
- Ne yaptığınızı bilin! Kodları doğru yerde, doğru şekilde kullanın. Tek bir sayfaya bütün siteyi sokmak yerine, sayfalar arasında paylaşım yapın. CSS kullanmayı da unutmayın!
CSS, sayfa üzerindeki biçimlendirme bilgilerini taşıyan ayrı bir dosyadır. Tabloların, yazıların, çerçevelerin ve daha birçok şeyin boyutu, uzunluğu, genişliği ve tipi bu dosyalarda saklanabilir. Nitekim böyle yapılırsa sayfalar hissedilebilir bir şekilde hızlı açılır. Çünkü, tarayıcının okuması gereken kodlar düzenli bir şekilde dağıtılmıştır ve herşey olması gereken yerdedir. Bu sitede de CSS kullanılmaktadır...
Sitenizin sistemi de, tıpkı içerik ve görünüm konuları gibi önemlidir... Aslında iyiliği veya kötülüğü sadece size fayda eder. Dolayısı ile dikkat edip etmemek tamamı ile sizin insiyatifinizdedir.
Son Rötüşlar
Sitenizin tüm ana elemanlarını (İçerik, görünüm, grafik, kodlama ve tüm sistem kaynakları) tamamladınız, sıra geldi kontrol etmeye! Gerçekten istediğiniz gibi mi oldu?
Genellikle ilk izlenim hayal kırıklığı olur. Fakat biraz çalışmayla istediğiniz gibi bir iş çıkartabilirsiniz. Gördüğünüz bu sitenin ortaya çıkması bir yıldan fazla bir süre, yüzlerce hayal kırıklığı (+ rezil olma durumları) ve tam dört ana değişiklik gerektirdi.
- Bu sitenin ilk hali, tamamı ile ekranı kaplayan, sadece 1280x1024 çözünürlükte görüntülenebilen bir siteydi. Resimler ve grafikler o kadar büyüktü ki, 800x600 çözünürlükte sadece bir menü butonu görüntülenebilirdi. Tamamı ile amatör ve beceriksiz bir çalışma ürünüydü... (Tamamı ile yeniden yapılandırılıp sitenin ikinci versiyonuna dönüştürüldü!)
- İkinci hali tamamı ile lacivert ve sadece 800x600 çözünürlükteydi. Zaten renk uyumu olmayan ve insanın gözlerini dakikalar içinde yerle bir edebilecek bir siteydi. Tüm olumsuzluklar, sitenin tamamı ile makyajlanmasına sebep oldu! (Görmek mi istiyorsunuz,
BUYRUN BURDAN!) - Üçüncü hali, kurnazlık ürünüydü, ikinci versiyonun makyajlanmış ve sadece renklerinin değiştirilmiş haliydi... Çok küçük olması ve frame(çerçeve) kullanması gibi sebeplerden bu gün gördüğünüz şekle göre evrim geçirdi... (Bunu da mı görmek istediniz..
PEKİ O ZAMAN) - Ben şu an mutluyum. Çünkü beni uğraştırmayan bir düzene ve 'bence herkese uygun' bir kullanıma sahip... Ya sizce?
Web dünyasında en iyiyi inşa etmek aslında imkansız gibi bir şeydir. Çünkü her zaman en iyiden daha iyisi yapılabilir. Yeni aldığınız bir bilgisayar nasıl ertesi gün eskiyorsa, web siteleri de aynı kadere mahkumdur. Fakat kullanıcının gözünü boyamak daha mantıklı ve kurnazcadır. Aşağıdaki sitelere bir göz atmanızı tavsiye ederim:
Gördüğünüz bu sitelerin ikisi de Adobe® Flash™ kullanılarak yapılmış. 2Advanced, yıllardır internet dünyasının EN İYİSİ ünvanına sahip. O kadar ki, artık hiçbir yarşmaya katılmıyorlar! (Çünkü yarışmalarda onlar varken adil kararlar verilemiyor). Dream Studio Design ise çocuksu tasarımı, fakat profesyonel içeriği ile göz dolduran bir siteye sahip. Her iki firma da web tasarımı ve interaktif kimlik konusunda ticari patentlere sahip.
Bu sitelerin üzerinde oldukça fazla uğraşılmış (Yaklaşık 1,5 sene kadar). Peki siz bu zahmete katlanır mıydınız?
Demek istediğim, büyük bir şirket yada ekmeğini bu işten kazanan birisi olmadığınız sürece, sadece 200 - 300 kişinin sitenizi ziyaret edeceğini bile bile, yaklaşık 1,5 sene bilgisayar başına kenetlenip deneme yanılma yoluyla EN İYİYİ inşa etmeye çalışır mıydınız? Şahsen çok iyi Flash® bilgim olsa bile ben uğraşmazdım. Çünkü Flash sitelerin avantajı güzel görünmesi, dezavantaj(ları) ise:
- İçerik değişiminin zor olması. Eğer küçük bir değişiklik bile yapacaksanız, komple proje üzerinde çalışmak zorundasınız. Çok zor bir iş olmasa bile, zaman konusunda htmlden onlarca kat daha yavaştır.
- Flash® programının zorluğu ve komplike kullanımı.
Fakat bu öğelerin hiçbirisi, Flash® ile yapılan sitelerin inanılmaz görsel güzelliğini bir kenara itemez... Gelelim daha komplike web elemanlarına;
İnternette üye olduğunuz forum siteleri mutlaka vardır. (O ne lo? diyorsanız: Forum siteleri milletin katılıp mesaj atarak konuştuğu toplum siteleridir. Oldu mu?)
Bu sitelerin çoğu .php programlama dili kullanılarak yazılmıştır. Php, web sitelerinde html kullanarak yapamayacağınız, kullanıcı ile sunucu arasında interaktif bağlantıyı sağlayan objeleri kullanmayı sağlayan programlama dilidir. Burada nedir, ne değildir diye anlatmayacağım. Daha çok php'nin mevcut avantajları ve neredeyse olmayan dezavantajlarını anlatmak daha mantıklı.
- Php esnek ve açık tabanlı bir dildir. Ücretsizdir ve tabanı dahil her bölümünü isteğinize göre değiştirebilirsiniz.
- Php veritabanı gibi özellikleri destekler, böylece çok sayıda içeriği yönetmeniz ve düzenlemeniz çocuk oyuncağı gibi olur.
- Php ile, ziyaretçi defteri, üyelik girişli siteler, mail özellikli formlar ve daha birçok interaktif özelliği html'den çok daha kolay şekilde hazırlayabilirsiniz.
- Fakat ne var ki, her kadının kızı sorunlu olduğundan php'yi öğrenmek html'den daha zordur!
- + Php ücretsiz üyelik sağlayan sitelerce desteklenmemektedir. Dolayısı ile kullanabilmek için ücretli bir hosting servisi edinmeniz daha mantıklı olur.